Juridische termen

Een authentieke akte is een officieel document dat door een daartoe bevoegde persoon is opgesteld, meer bepaald door een notaris (een notariële akte) of door een gerechtsdeurwaarder (een exploot). Uit deze akte vloeien rechten en verplichtingen voort. Het is derhalve van groot belang dat de akte duidelijk, correct en volledig is opgesteld.

Voormelde authentieke akte dient door de gerechtsdeurwaarder correct te worden betekend aan de bestemmeling. Deze betekening wordt doorgaans verricht op het domicilieadres of op het adres van de vennootschapszetel. Het exploot kan zijn een dagvaarding of een betekening van een vonnis/arrest of dwangbevel, alsook een akte van uitvoering.

Een exploot wordt betekend wanneer de gerechtsdeurwaarder aan de bestemmeling een afschrift van het exploot met een kopie van het vonnis/dwangbevel afgeeft/ter hand stelt, zodat van de inhoud kennis kan worden genomen door de bestemmeling. Wanneer niemand aanwezig is wordt het afschrift van het exploot met kopie van de betekende documenten in een gesloten omslag achtergelaten in de brievenbus. Uiterlijk de eerste werkdag daarna stuurt de gerechtsdeurwaarder de bestemmeling een brief waarin staat dat het exploot werd betekend en dat een afschrift op het gerechtsdeurwaarderskantoor kan worden afgehaald (art. 38 Ger.W.). In het exploot van betekening wordt uitdrukkelijk vermeld op welke datum de termijn van verzet/beroep tegen de uitspraak ingaat.

Een vordering is een claim, een aanspraak die een partij kan laten gelden op een andere partij in betaling van een bedrag, in het stellen van een handeling of net het niet-stellen van een handeling.

Nadat de rechter de gedaagde partij heeft gehoord kan de rechter op vraag van de gedaagde partij afbetalingsfaciliteiten (gemak van betaling) aan haar toestaan. Het toegestane ‘gemak van betaling’ dient zeer strikt te worden opgevolgd met respect voor correcte maandelijkse afbetalingen van het bedrag dat dient te zijn betaald voor de dag van de maand die de rechter in het vonnis heeft vermeld. Bij niet-tijdige betaling vervalt het toegestane gemak van betaling en is het verschuldigd saldobedrag volledig opeisbaar.

Een vonnis is een beslissing/uitspraak van de vrederechter, rechtbank van eerste aanleg, ondernemingsrechtbank (e.a.), waarin de rechten en de verplichtingen van de partijen worden bepaald en welke door een gerechtsdeurwaarder ten uitvoer kan worden gebracht.

Een arrest is een beslissing/uitspraak van een hoger rechtscollege, zoals een hof van beroep of het Hof van Cassatie. Arresten hebben gezag en sturen de rechtspraak, vooral die van het Hof van Cassatie, maar in België zijn andere rechters er niet door gebonden.

Een beschikking is een beslissing van een rechter die geen vonnis of arrest is, bijvoorbeeld in kort geding bij spoedeisende zaken of op een eenzijdig verzoekschrift, zoals de toelating om bewarend beslag te leggen.

Een dwangbevel is een namens de overheid uitgevaardigd schriftelijk bevel, dat de overheid in staat stelt om een vordering te innen zonder tussenkomst van een rechter. Voordat een dwangbevel kan worden uitgevaardigd moet de overheid eerst een aanmaning tot betaling sturen en moet de kans worden gegeven om eventuele bezwaren tegen de vordering te formuleren volgens de voorgeschreven wijze.

Een uitvoerbare titel is een document dat de gerechtsdeurwaarder toelaat om tot gedwongen uitvoering over te gaan. Voorbeelden zijn een uitvoerbaar vonnis of arrest, een beschikking, een dwangbevel en een notariële akte.

Een grosse is een officieel gewaarmerkt afschrift van een rechterlijke beslissing (of notariële akte). Een gerechtsdeurwaarder dient steeds over de grosse te beschikken om de beslissing van de rechtbank te kunnen uitvoeren.

Executie is de daadwerkelijke uitvoering van een titel door een gerechtsdeurwaarder. Deze uitvoering kan verschillende vormen aannemen, afhankelijk van de inhoud van de beslissing zoals het invorderen van schulden door het leggen van beslag op roerende of onroerende eigendommen of het uitvoeren van uithuiszettingen.

Samen met de betekening van een gerechtelijke beslissing – waarbij een kopie van de uitspraak wordt terhandgesteld aan de bestemmeling – wordt de uitvoering aangevat door bevel te geven tot betaling van de bedragen waartoe de rechtbank de gedaagde partij heeft veroordeeld in het vonnis. Ook voor de uitvoering van een andere titel (dwangbevel, notariële akte, …) kan samen met de betekening van deze titel een bevel worden gegeven.

Wanneer de gerechtsdeurwaarder bewarend beslag legt, met toelating van de beslagrechter of op basis van een titel, kan de beslagene niet meer vrij beschikken over het deel van zijn vermogen waarop beslag is gelegd. Er kan bijvoorbeeld beslag worden gelegd op een deel van het inkomen, op de tegoeden van een bankrekening, op roerende goederen zoals inboedel en een auto, …, alsook op een onroerend goed (een huis, een magazijn, …). Dit is een bewarende maatregel in afwachting van een uitspraak ten gronde.

Wanneer de gerechtsdeurwaarder na een uitspraak ten gronde op basis van een uitvoerbare titel uitvoerend beslag legt, gelden dezelfde regels van het bewarend beslag. De schuldenaar kan niet meer vrij beschikken over de in beslag genomen goederen. Bijkomend wordt voor een roerend beslag een verkoopdatum bepaald waarop de in beslag genomen goederen gerechtelijk en openbaar zullen worden verkocht in de veilingzaal van de gerechtsdeurwaarders, bij niet-reactie / bij niet-(af)betaling van de schuld.

Het is mogelijk dat bij een roerend beslag op roerende goederen in de woning/vennootschapszetel goederen worden vermeld in het proces-verbaal van beslag, welke niet aan de schuldenaar zelf, maar aan een derde toebehoren. Deze derde heeft de mogelijkheid zich tegen dit beslag te verzetten door te dagvaarden in revindicatie voor de beslagrechter. Deze revindicatieprocedure schort de geplande gerechtelijke verkoping op wat de gerevindiceerde goederen betreft. De gerechtelijke verkoping kan wel plaatsvinden van de niet-gerevindiceerde goederen, waarvoor geen eigendomsbewijs op naam van de derde kan worden voorgelegd.

Deze procedure is voorzien voor personen die kampen met grote structurele schuldproblemen, welke onmogelijk in een redelijke termijn kunnen worden terugbetaald. In deze procedure wordt door de rechtbank een schuldbemiddelaar aangesteld die de inkomsten van de schuldenaar beheert. De schuldbemiddelaar stelt een lijst op van alle schuldeisers en de bedragen die nog moeten betaald worden. Het doel is dat de schulden in de mate van het mogelijke worden afbetaald waarbij in die afbetalingsperiode het gezin nog menswaardig kan leven. Belangrijk is ook dat de lopende uitvoeringen die zijn opgestart voorafgaand aan de datum van toelating tot de collectieve schuldenregeling (CSR), worden stopgezet. Schulden die zijn ontstaan na datum van toelating CSR zijn boedelschulden. Voor deze schulden kan er nog wel worden uitgevoerd.